زندگینامهٔ مستند
دربارهٔ علیرضا قربانی
علیرضا قربانی (زادهٔ ۱۵ بهمن ۱۳۵۱) خوانندهٔ ایرانی موسیقی تلفیقی و سنتی است. او از سال ۱۳۷۸ به عنوان خوانندهٔ ارکستر ملی ایران برنامههای متعددی در داخل و خارج از ایران اجرا کرده است.
او از دوران کودکی به مدت چندین سال به فراگیری قرائت قرآن نزد استادان مختلف پرداخت. بهطوریکه حتی در دوران دانشجویی مقام دوم مسابقات دانشجویی کشور در رشته قرائت را کسب کرد. از سال ۱۳۶۳ بهطور جدی به فراگیری ردیف آوازی، تلفیق شعر و موسیقی، بینش و زیباییشناسی در آواز ایران مشغول شد. وی در این راه از استادانی چون خسرو سلطانی، بهروز عابدینی، مهدی فلاح، حسین عمومی، احمد ابراهیمی و نورالدین رضوی سروستانی بهرهمند شد. قربانی از سال ۱۳۷۸ به عنوان خواننده ارکستر ملی ایران به رهبری فرهاد فخرالدینی به اجرای برنامههای متعددی در داخل و خارج از کشور پرداخته است. قربانی صاحب دو فرزند دوقلو، یک پسر و یک دختر به نامهای حافظ و آواز، است. همسرش مژگان غیاثی، در ۱۹ بهمن ۱۴۰۲ پس از یک دوره طولانی بیماری درگذشت.
در فروردین ۱۴۰۱ کنسرت علیرضا قربانی در لس آنجلس لغو شد. علیرضا قربانی که اقامت کانادا دارد را علیرغم گرفتن ویزای آمریکا و سوار شن به هواپیما، از هواپیما پیاده کردند و پس از چهار ساعت بازجویی دربارهٔ خدمت سربازی وی در سپاه پاسداران، به دلیل فرمان اجرایی ۱۳۷۸۰ ویزای وی را باطل کردند. علیرضا قربانی گفته بود به هنگام درخواست ویزای آمریکا در کنسولگری آمریکا در تورنتو، او کارت پایان خدمت خود را ارائه کرده بود و با اطلاع از خدمت او در سپاه برای او ویزا صادر کرده بودند.
علیرضا قربانی فعالیت حرفهای خود را به عنوان خواننده موسیقی سنتی ایرانی از اواسط دهه ۱۳۷۰ آغاز کرد و در سال ۱۳۷۸ یکسال پس از شروع فعالیت رسمی ارکستر موسیقی ملی ایران به رهبری فرهاد فخرالدینی و پس از کنارهگیری محمدرضا شجریان از ارکستر ملی، با معرفی حسین عمومی و علی تجویدی همکاری خود را به عنوان خواننده ثابت ارکستر ملی ایران آغاز کرد. یکسال بعد، نخستین آلبوم صوتی او با نام «اشتیاق» به آهنگسازی فرهاد فخرالدینی و اجرای ارکستر ملی ایران منتشر شد. قربانی تا سال ۱۳۸۸ و تا پیش از تعطیل شدن ارکستر ملی بهصورت ثابت با آن همکاری داشت. سپس با بازگشایی ارکستر در سال ۱۳۹۰ به رهبری بردیا کیارس در چند اجرا آن را همراهی کرد و پس از آن از ارکسترهای دولتی کناره گرفت. علیرضا قربانی به موازات ارکستر ملی ایران، از سال ۱۳۷۵ فعالیتهایی در زمینه موسیقی اصیل ایرانی انجام داده است. فصل باران به آهنگسازی مجید درخشانی، از خشت و خاک و روی در آفتاب به آهنگسازی صادق چراغی، سوگواران خموش به آهنگسازی پژمان طاهری و سرو روان به آهنگسازی علی قمصری از جمله آثاری هستند که قربانی در بین سالهای ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۷ در زمینه موسیقی ایرانی خوانندگی آن را بر عهده داشته است. علیرضا قربانی در عرصه بینالمللی و در بسیاری از جشنوارههای جهان در آسیا، اروپا و شمال آفریقا حضور داشته است. دو آلبوم او به نامهای «جلوه گل» با همراهی داریوش طلایی و «سودایی» به آهنگسازی سامان صمیمی در اروپا منتشر شدهاند. همچنین همکاری مشترک او با خواننده تونسی (درصف حمدانی) به نام سرمستی (Ivresses) بر روی رباعیات خیام نیشابوری در اروپا با استقبال مواجه شد و در تعدادی از جشنوارههای جهان به اجرا درآمد. او همچنین دو همکاری مشترک با گروه شمس به نامهای برسماع تنبور و قطرههای باران را منتشر کرده است. دو همکاری او با مهیار علیزاده، به نامهای حریق خزان و دخت پریوار مورد استقبال قرار گرفتند. اثر دیگر او به نام همآواز پرستوهای آه با آهنگسازی سیاوش ولیپور و بر اساس اشعاری از مهدی اخوان ثالث، از دیگر آثار علیرضا قربانی با آهنگسازان موسیقی ایرانی است. دو آلبوم دیگر به بازخوانی آثار آهنگسازان معروف و قدیمی ایرانی ارتباط دارند. اولی بر اساس ساختههای همایون خرم به نام رسوای زمانه که سال ۱۳۸۸ و دومی بر اساس ساختههای علی تجویدی به نام رفتم و بار سفر بستم که در سال ۱۳۹۳ منتشر شد. آلبوم مشترک او و فردین خلعتبری، من عاشق چشمت شدم نام دارد که مجموعهای از همکاریهای این دو هنرمند در زمینه موسیقی فیلم و تیتراژهای مجموعههای تلویزیونی است. آلبوم فروغ نیز با آهنگسازی سامان صمیمی از طرف مؤسسه فرهنگی هنری آهنگ اشتیاق وابسته به خود او منتشر شده است.
با من بخوان یک پروژه موسیقی الکتروآکوستیک است که علیرضا قربانی بههمراه حسام ناصری آن را از اواخر سال ۱۳۹۷ با انتشار قطعهای به نام نیست شو آغاز کردند. در ادامه قطعه روزگار غریب با شعری از احمد شاملو و حمید خلفبیگی منتشر شد که محتوایی عاشقانه-اجتماعی داشت. تور کنسرتهای این پروژه از اردیبهشت ۱۳۹۸ در تالار وحدت آغاز شد و در تابستان و کاخ سعدآباد ادامه پیدا کرد. مجموعاً نزدیک به ۴۳ شب پروژه با من بخوان در تهران اجرا شد و جمعیتی بیش از ۲۵ هزار نفر از آن دیدن کردند. همچنین این پروژه در قالب یک تور کنسرت در بعضی از شهرستانهای ایران هم به روی صحنه رفته است؛ آلبوم با من بخوان در تاریخ ۲۱ مرداد ۱۳۹۹ توسط مؤسسه آهنگ اشتیاق منتشر شد.
علیرضا قربانی کنسرت با من بخوان در دی ۱۳۹۸ در تالار وزارت کشور را پس از سانحه سقوط هواپیمای مسافربری اوکراین با شلیک موشک سپاه پاسداران لغو کرد. در بخشی از بیانه رسمی لغو کنسرت آمده است: «پس از وقایع هولناک و غیرقابل باور روزهای اخیر احساس کردیم اجرای این مجموعه حق مطلب این روزها را ادا نمیکند و قطعات، باید کاملتر شده تا هم حزن خانوادههای این عزیزان را التیام باشد هم در حافظه جمعی تاریخی کشور این فاجعه غیرقابل باور به زبان موسیقی ثبت شود. پس علیرغم اشتیاق، تمهیدات جدی و اقدامات حرفهای برای برگزاری کنسرتهای تهران در روزهای ۲۶ و ۲۷ دیماه، با آلام روحی بسیار، مصمم به تعهد حرفهای و اجتماعی خود برای لغو کنسرتها اقدام کردیم.»
پروژه صداها و پلها (The Voices And Bridges) یک پروژهٔ بینالمللی است که علیرضا قربانی همراه با احسان مطوری، آهنگساز و نوازندهٔ سنتور، آن را پیش میبرد. ایده اصلی این پروژه تلفیق موسیقی ایرانی و موسیقیهای دیگر جهان است که با حضور علیرضا قربانی از ایران و یک خواننده مهمان از کشورهای دیگر اتفاق میافتد. تابهحال دو قطعه از این پروژه منتشر شده است. قطعه اول به نام السوینیو به زبان فارسی و اسپانیایی و همخوانی سولانژ مردینیان خواننده آرژانتینی - ارمنستانی ساکن آمریکا و قطعه دوم به نام نازنینِی به زبان فارسی و کشمیری با همکاری قیصر نیظامی خواننده کشمیری منتشر شدهاند. این آلبوم توانست به رتبه ۱۳ چارت Classical Crossover Albums وبگاه بیلبورد و رتبه ۴ چارت World Music Charts Europe راه پیدا کند. همچنین قطعه El Sueño از این آلبوم نیز برنده دو جایزه آکادمیا 2019 (Akademia Music Awards) و مدال برنز جایزه موسیقی جهانی 2019 (Global Music Awards) شد.
شناسنامهٔ هنرمند
- زادروز
- ۴ فوریهٔ ۱۹۷۳
- زادگاه
- تهران
- حوزهٔ فعالیت
- خواننده
- کشور
- ایران
منبع: علیرضا قربانی در ویکیپدیای فارسی و Wikidata. متن با مجوز CC BY-SA 4.0 بازنشر شده است؛ آخرین بازبینی منبع: ۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶.